Praat me niet van bus of trein?

Hier een stukje uit september 2011, waarvan ik toen vond dat ik het niet op het internet moest plaatsen. Op het internet waren al genoeg chagrijnen.  

Nog even snel

‘Vanmorgen moest ik eerst nog even snel acceptgiro’s in de brievenbus van mijn bank gooien, waardoor ik een kwartiertje later dan normaal op mijn trein stapte.

Had ik niet moeten doen. Die trein zat de hele tijd achter een goederentrein, met het gevolg dat hij twaalf minuten te laat op station Amersfoort aankwam. Kon daar mooi vijfentwintig minuten wachten op mijn aansluiting.

Natuurlijk zat die trein op dat tijdstip vol scholieren, waardoor hij te laat arriveerde in de plaats van mijn eindbestemming.

Gelukkig was daar ook de bus te laat, zodat ik mooi netjes om negen uur op kantoor arriveerde en aan mijn werk kon beginnen.

Nog even traag

Om mijn acht uren vol te kunnen maken – als uitzendkracht word ik immers naar gewerkte uren uitbetaald - , ben ik ‘s middags blijven doorwerken tot tot half zes. Had ik beter niet kunnen doen. Kon nog net de bus van drie over half zes halen, anders had ik op die bushalte een half uur moeten staan wachten.

De bus van drie over half zes sloot netjes aan op een file. De bus arriveerde, terwijl ik mijn trein het station zag binnenrijden. Ja, een half uur gewacht op de volgende trein. Kwam om tien voor acht aan op het station van mijn woonplaats. Dan ga je dus niet meer gezond koken. Dan haal je nog even snel voordat de supermarkt dicht gaat, voorverpakte en voorbereide rauwkost met geitenkaas en een saus er overheen. Dan vreet je die thuis op en ben je de hele rest van de avond chagrijnig.’

En hier de positieve wending die ik er onlangs aan gegeven heb:

Lichtpuntjes in de frustratie

Zo heb ik in mijn carrière nog wel meer bus- en treinvertragingen opgelopen. Wat heb ik eigenlijk voor al die vertragingen, naast een hoop frustratie, teruggekregen?

Een tienermeisje van rond de veertien dat al keuvelend met haar klasgenootjes zich opmaakt.

Een man die op het perron met zijn fiets ongewild een salto mortale uitvoert.

Een jongen met een dikke koptelefoon op zijn hoofd die met luide stem tegen elk meisje zegt: ‘Ik ga niet naast jou zitten. Blijf jij daar maar.’

Een conductrice waar alles rond en vrolijk aan is, behalve haar uniform.

Een meisje dat naast mij op de perronbank vraagt of ik last heb van haar sigarettenrook, terwijl de wind niet mijn kant opwaait.

Een verliefd stelletje dat in de trein aan elkaars schouder rustend de dag doorneemt. Ik steek heel wat op over het verschil tussen diverse arbeidsbureaus.

Een magere man die bij iedere passagier stil staat om zijn duizend keer open- en dichtgevouwen velletjes papier te tonen, waarop te lezen valt dat hij dakloos is en geld nodig heeft voor onderdak.

Een Duits stelletje dat door de conductrice stellig in het Engels aangesproken wordt en dat ik tijdens het overstappen in het Duits doorverwijs naar hun volgende trein.

Nou en?

Misschien werk ik al deze beelden nog eens uit in een blog. Misschien gebruik ik deze beelden voor een van mijn verhalen of romans. Ik wil tenslotte niet beroemd worden als chagrijn, maar als schrijver.

Chaostheorie

Soms ontgaat mij de zin van orde.

Je kent dat wel. Je hebt er een mooi Notitieboekje voor aangeschaft en toch komen de meeste van die spontaan op je werk, in de trein, tijdens fitness of gewoon aan je schrijfbureau opgewelde ideeën op losse velletjes papier terecht.

Wat zou het? Tot u toe was het altijd nog goed gegaan: binnen een aanvaardbare tijd die specifiek ene, grandioze ingeving tussen dat stapeltje terugvinden om hem meteen te kunnen verwerken in een verhaal of een romanfragment.

Maar je ontkomt er niet aan. Vroeg of laat wordt het tijd om al die bijeen verzamelde velletjes papier mooi systematisch geordend tussen al zijn voorgangers op te bergen: in een map, op roman- of verhaaltitel, en op ‘overige’.

Dat had ik dus gedaan.

Een paar dagen later heb ik me lam gezocht naar die ene specifieke, grandioze ingeving. Ik heb hem niet teruggevonden.

Soms komt men sneller vooruit te midden van de chaos.

Hemelvaartsdag en Dodenherdenking

In 1978 vielen Hemelvaart en Dodenherdenking op een en dezelfde dag. Dat ik dat nog weet, is niet zo bijzonder.

Het was een vrij normale dag, in toch wel heel andere tijden. Sovjet staatshoofd Leonid Brezjnev bezocht Bonn en Zuid Afrika was voor de zoveelste keer Angola binnengevallen.

Het zou de eerste warme dag van de lente worden, met temperaturen van zeventien tot twintig graden. Dat kwam mooi uit, want een paar van mijn vrienden en kennissen hadden weken van te voren afgesproken die vierde mei er samen op uit te trekken, ergens ver het land in. Ik ging ook mee.

Het werd een dag vol opgewektheid en plezier. Misschien moest ik daarom nu en dan denken aan degenen die niet met ons waren meegegaan. Weemoedig voelde ik mij bij de gedachte, dat straks ook een einde zou komen aan deze mooie dag.

Om acht uur stond de trein die ons richting huis zou brengen twee minuten stil. Wij zwegen, zoals heel Nederland  zweeg.

Mijn ouders waren al gaan slapen toen ik thuis kwam. Pas de volgende ochtend kreeg ik het te horen. Mijn moeder stond aan mijn bed en zei dat ik er maar beter uit kon komen.

Een van de jongens die niet met ons groepje was meegegaan, had gisteren een ongeluk gehad. Met zijn brommer was hij van het fietspad plotseling tussen twee bomen de berm in gereden, de grote weg op, waar een autobus hem van achteren schepte. Het ging om mijn achterneef G. Amper zeventien jaar oud.

Toen ik mijn moeder vroeg naar het waarom, antwoordde ze dat hij aan epilepsie leed.

Mijn broer kwam met zijn gezin over vanuit het westen. Het was de eerste keer dat mijn ouders vonden dat ik mee moest op rouwbezoek. Het was ook de eerste keer dat ik een lijk zag. Over de rand van de kist heen ving ik een glimp op van een hoofd in het verband.

De buschauffeur die ons jarenlang naar en van de middelbare school had gereden, zagen we na die vierde mei van 1978 heel af en toe terug. In de functie van kaartjescontroleur.

Beschermengelen

Getuigen

Gelooft u in beschermengelen? Ik geloof in beschermengelen. In mijn leven hebben ze een paar keer mijn pad gekruist. Dankzij hen ben ik hier nog op aarde. Dankzij hen denk ik wel zo’n beetje te weten waarom ik hier op aarde ben, wat de zin van die vreemde mix van tegenvallers, vreugdes en meevallers is. Dankzij hen mag ik ook hier op deze plek getuigen van hun bestaan.

Gemak breekt wet

22-11-2010. De kortste weg naar het treinstation is via het winkelcentrum. Daar mag je officieel niet fietsen, maar gemak breekt wet en om zeven uur ’s ochtends kom je hoogstens één glazenwasser tegen.

Zo ook nu weer.

Dacht ik.

Het was nog schemerig en het gebeurde in twintig seconden.

Eerste tien seconden

Vijf meter voor mij wordt de linkerhelft van de straat in beslag genomen door een geparkeerde auto die speciaal is ontworpen om glas te vervoeren.

Pal tegenover die auto staat tegen een winkelpand een ladder. Op die ladder is een man in overall, die langzaam naar beneden komt.

Kan ik met gemak die man en de geparkeerde auto passeren? Ja, moet kunnen.

Twaalfde tot en met veertiende seconde

Dan zie ik opeens achter die man nog meer ladders, waar ook mannen op staan. Iemand hanteert een boor. De halve etalage ligt er uit.

Vijftiende en zestiende seconde

Ik ben al voor een groot deel de etalage gepasseerd, of ik word opgeschrikt door een enorme knal vlak naast mijn voeten. De mannen op de ladders: achteraf kan ik zeggen dat ik nog net gezien heb dat ze iets loslaten. Achteraf denk ik ook dat ze mij niet hebben zien aankomen. Uit hun gestrekte armen valt een houten kist op straat. Een houten kist van misschien twee meter lang, tien centimeter diep en vijftig centimeter hoog.

Zeventiende tot en met twintigste seconde

Ik draai mij om en het enige wat ik weet uit te brengen is: ‘Nou, bedankt!’

De mannen lachen. Natuurlijk lachen ze, ik had wel dood kunnen zijn. Ze lachen en zingen: ‘Goeie morgen!’

Conclusie

Beschermengelen komen alleen wanneer zij achten dat je ze werkelijk nodig hebt. Ik weet niet wat het leven mij verder nog zal brengen. Ik hoop wel een gedenkwaardige leeftijd te mogen bereiken. En dat ik dan in een laatste zucht mag denken: Het is goed geweest.

Ondertussen hebben beschermengelen mij wel laten aanvoelen, waartoe ik hier op aarde ben. Om te schrijven. Om te schrijven over het leven, de dood, vooral toch over het leven. En af en toe te getuigen van hun bestaan.

Pray for the angels, and the angels pray for you.

Nachtrust

Moed.

Op mijn vorig adres heb ik in de zevenentwintig jaar dat ik er heb gewoond slechts één keer uit het raam staan schreeuwen.

Rumoer

Zomer 2012. Elke donderdagnacht ver over drieën is iemand in mijn straat minutenlang uitvoerig afscheid van iemand aan het nemen. Dat doet hij door de vertrekkende, die aan de reacties te beoordelen al half de straat uitgelopen is, met een hoog stemmetje en giechelend steeds hetzelfde na te roepen.

Onderzoek

Ik steek mijn kop door mijn slaapkamerraam en zie een ventje van een jaar of twintig kromgebogen en iets door zijn knieën gezakt op de klinkers staan. Breed grijnzend heeft hij zijn mobieltje gericht op iemand een heel eind verderop.

‘Doei! Hi-hi-hi. Doei! ... Doei? Hi-hi-hi. Doe-oei!’

Verzet

De maat is vol en ik schreeuw hem toe: ‘Zeg, wil je alsjeblieft eens ophouden met dat kinderachtig gedoe? Dit is nou al de derde donderdagnacht achter elkaar dat ik van dat gegiechel en doei geroep van jou wakker word.’

Hij komt uit zijn gebogen houding overeind, zegt ‘Sorry’ en dat het niet waar is wat ik beweer.

‘En waarom is dat niet zo?’

‘Vorige week was ik op vakantie. Dus daarvoor wil ik mijn excuses niet maken. Voor nu wel.’

Acceptatie

Schrikbarend hoe gevat sommige mensen ’s nachts ver over drieën nog kunnen zijn.

‘Oké,’ zeg ik. ‘Misschien was het niet vorige week, maar het is wel drie keer gebeurd deze maand. Houd er in het vervolg een beetje rekening mee dat er ’s nachts ook mensen slapen, wil je?’

Ja, dat zal hij doen, belooft hij me en ik wens hem een wel te rusten toe.

Laf

Veertien dagen later staat hij weer doei te roepen en te giechelen in mijn straat. Weliswaar veel vroeger in de nacht en stukken korter, maar toch luid genoeg om er wakker van te worden.
De politie bellen? Daar ben ik te laf voor. Bovendien zou ik het toch verliezen van hem. Hij was immers aan mijn wens tegemoet gekomen door met de slapenden een beetje rekening te houden?

V&D uitverkoop

Aandacht

Het was aangenaam warm in de trein. De open ruimte tussen de rugleuning en de hoofdsteun van de bank tegenover mij bood zicht op de hals en de blote bovenarmen van een vrouw, waar moeder natuur waarschijnlijk zeer veel extra aandacht aan had besteed. Maar alles wat zich tussen haar bovenarmen bevond, was wel netjes verhuld door een gele blouse. Ik zoomde er op in en ontdekte dat het prijskaartje er nog aan zat. Een V&D prijskaartje, waarop over de oorspronkelijke prijs heen gele, oranje en felrode cirkeltjes waren geplakt. Goedkoop, goedkoper, goedkoopst! 9,97.

Beeld en geluid

Voor die blouse schoot telkens een hand de hoogte in, verdween meteen achter de hoofdsteun van de bank. Even snel dook die hand ook weer naar beneden. En dan kwam er achter die bank een geluid vandaan – een geluid dat je ook in bepaalde bioscopen altijd om je heen hoort, waardoor je na afloop bijna nooit meer de film aan je vrienden en familie goed kunt navertellen.

Lokalisering

Dit geluid kwam van ongeveer ter hoogte van haar buik. Een fractie van een seconde daaraan vooraf was het gebit van die vrouw - dat zich zo’n vijftig centimeter achter de hoofdsteun moest bevinden - opnieuw een hoop vers gekraak gaan produceren.

Stilte

Opeens verhevigde het geluid ter hoogte van haar buik zich. Even abrupt hield het op. De vrouw trok een blingbling tas naar zich toe. Ze haalde er een servetje uit en maakte daarmee haar handen schoon, terwijl haar gebit de laatste resten chips weg kraakte. Het dichtgevouwen, half leeg gegeten zakje borg ze in haar tas.

Toen was het stil.

Boekhouding

Na een minuutje of twee begon ze in die tas te graven, alsof haar plotseling iets te binnen was geschoten. Ze trok een bos sleutels tevoorschijn, die vrijwel meteen plaats moest maken voor een of ander deodorant. Die op zijn beurt verruild werd voor een toilettas, en die weer voor een flacon zonnebrandolie, een stapel badhanddoeken, korte safaribroekjes, en rokjes, en shirtjes - je zou er bijna boekhouder van worden. Aan alle artikelen zat een met gele, oranje en felrode cirkeltjes beplakt V&D prijskaartje.

Zoekpatroon

Ze trok een tweede tas naar zich toe en nadat ze die had geleegd en weer gevuld, twee plastic zakken. Beide zakken waren voorzien van het welbekende V&D logo. Bij de twee plastic zak begon de vrouw te mompelen. Maar haar zoekpatroon werd al die tijd nergens driftig of agressief, alles deed ze net zo efficiënt als waarmee ze de chips naar binnen had gewerkt.

Waar het om ging

Uit die tweede plastic V&D zak haalde ze een zachtroze donzige stof tevoorschijn, een doek die ze los tussen haar handen liet hangen, een beetje heen en weer schudde. Toen ze die stof netjes opvouwde en weer terug legde, zag ik dat het om een badjas ging. Ze had er 7,99 voor moeten betalen.

Op zoek, naar wat?

Ze mompelde niet meer. Met een paar sokken trok ze een setje bikini’s mee, waar ze accuraat de V&D prijskaartjes van af rukte. Ze boog voorover, trok nog meer V&D bikini setjes voor de dag. Ik zag haar tot aan haar rode lippen en die stonden gewoon neutraal. Dat ze nog niet in paniek is, dacht ik. Ze is vast haar portemonnee kwijt. Of misschien de gele blouse die ze al heeft aangetrokken? Nee, haar treinkaartje.

Fantasiebeeld (zonder geluid)

Ik zag het al helemaal voor me. Een middagje inkopen doen in de grootste V&D van de provincie. In de provinciehoofdstad. Speciaal voor haar vakantie aan de Costa del Sol die ze als last minute heeft geboekt, omdat het hier in Nederland nog steeds veel te koud is voor de tijd van het jaar.

In die V&D dus van alles en nog wat bijeen gegraaid. In die drukte geen werkelijke keuze kunnen maken, dus ook dit en dat er nog maar bij. Portemonnee tevoorschijn halen. En oeps! Daar gaat je treinkaartje. Blijft in V&D liggen, wordt door duizenden voeten bezoedeld en besmeurd zonder dat iemand het merkt.

Kan ze straks mooi een kaartjes vervangend formulier van de conducteur kopen met een flinke boete er nog overheen. Had ze net zo goed die bikiniwaar met toebehoren kunnen aanschaffen in de kiosk van haar dorp.

Gevonden!

Ze bleek gevonden te hebben waar ze naar had gezocht. Tenminste, daar ben ik maar van uitgegaan. In de ruimte tussen de rugleuning en de hoofdsteun van de bank tegenover mij dook haar ene arm weer regelmatig op en neer. En opnieuw die twee aandachttrekkende geluiden van verpakking en inhoud, maar dan toch net weer even een tikkeltje anders dan in het begin.

Toen ik was opgestaan om de trein te verlaten, zag ik dat ze met een zorgeloze blik in haar werkelijk prachtig mooie ogen bezig was met het verorberen van een zakje pistachenoten.

Zwarte lentedag

Na de aanslagen in Brussel

Volgens Rutte en andere regeringsleiders moeten we na de aanslagen in Brussel de slachtoffers op gepaste wijze gedenken, maar daarna gewoon weer doorgaan met de dingen waarmee we bezig waren. Dus voltooi ik hierbij mijn Lijst van fictieve boeken die men in zijn dromen gelezen zou moeten hebben. Ik heb haar enigszins aangepast voor de tijden die ongetwijfeld nog zullen komen.

*

How to think without brains and walk without legs

Kiezen zonder keuze

Lafheid en opwindingsvrijheid

Wat is leven toch gemakkelijk

Cooking without fear

De psychologie van de noodverordening

Wat moet je zeggen nadat je ‘ja (maar)’ hebt gezegd?

How to fall in love and respect myself

Hash cakes and other mistakes

Het onzichtbare leven in de woonkamer – minidrones en ander spionagetuig

How to live, how to die

Bidden leren in tien minuten

Statistisch zakboek van de individuele mensenmishandeling

The beat goes on, ook zonder mij

Het Europese Dodenboek

Ramen zemen, ketels poetsen en kaarsen doven

How to reincarnate

Naaktstranden als enig veilige toevluchtsoorden

Wat meisjes behoren te weten

Uw doorzonwoning in het vizier van de Jihadstrijder

Irritatie, vloeken, spotten

De Steinermoraal

Bak goed Deventer koek

Klein’s vademecum voor de amateur dinosaurus (onder)zoeker

Eenhoorns op de Zuidpool

Afbraak en architectuur

Sara, je rok zakt af, een emancipatoir reisverslag langs de grenzen van het rijk van Belial

Anatomie van de wanhoopsdaad

Zij zijn krankjorum, maar wat zijn wij?

‘Wij zijn met meer’

Dat zeiden de Romeinen ook

Catalogus van verboden boeken, geactualiseerde Vlaams-Nederlandse editie

Tuinieren in het openbaar (maar zonder blozen)

Een kuil om hoopvol uit op te stijgen - een positieve visie op de multiculturele depressie

Die Geschichte von Nirgendwo

Waarschuwing of voorbeeld?

 ‘De rechten van de mens’ weigeren in vrijwillige slavernij

Even tangerines can think, so why won’t you

De vlo in tuin, veen en plas

De extase van de kus

*

Afbeelding: fragment Apocalyptische Ruiters, Dürer