Elpee inspectie
Op mijn
kamer liet ik hem de vier elpeeboxen zien met Wagners Ring, uitgevoerd
door de Viena Philharmonic onder leiding van Solti. Die had ik van mijn vader
mogen overnemen, nadat hij ze door cd-uitgaven vervangen had.
Caspar
opende de dozen een voor een. Hij bladerde de bijgeleverde boekwerken door,
bestudeerde de foto’s van Birgitt Nielson en andere zangeressen en zangers, de
ontwerpen voor de eerste opvoeringen en de tekeningen van Arthur Rackmann. Bij
de laatste box aangekomen, schoof hij zelfs een elpee uit de binnenhoes om aan
het vinyl te kunnen ruiken.
‘Hm!’ zei
hij. ‘Die zijn zeker schoongemaakt. Met zeepsop. Kan dat kloppen?’
Ik haalde
mijn schouders op.
Wagner, een
vervelend mannetje
Hij loerde
over de plaat heen en vervolgde met een duistere stem: ‘Wist je dat Wagner een
heel vervelend mannetjes kon zijn, dat hinderlijk kuchte om opnieuw de aandacht
te krijgen, een paar seconden nadat een ander de conversatie had overgenomen?
Ja, het liefst was hij onophoudelijk zelf aan het woord.’
Hij borg de
elpee op, sloot het deksel en gaf de hele stapel terug in mijn handen.
‘Wagner
schijnt zelfs een keer boos te hebben uitgeroepen: “Verzeihung. Aber was
erlauben sie sich. Mir - der Grosse Komponist Richard Wagner - zu unterbrechen.”
Dacht je dat hij dat tegen een van zijn gasten zei? Nee, dat zei hij tegen zijn
eigen hond die tegen hem had geblaft. Grootheidswaanzin noem ik zoiets.’
In verweer
‘Nee, hoor,’
zei ik. ‘Je kunt het ook opvatten als een flinke dosis zelfspot, want die
Wagner had best wel humor.’
‘Hoe kom je
er bij dat die Wagner humor zou hebben? Hij had een gloeiende hekel aan de
muziek van Brahms en daarom vertelde hij de hele wereld rond dat Brahms aan
zijn melodieën kwam door eigenhandig katten te wurgen. Langzaam, met een nylon
koordje.’
‘Nylon moest
toen nog uitgevonden worden, Caspar.’
‘Dan was
het iets anders. Noem je dat humor? Zo’n verschrikkelijke roddel? Toen vatten
ze het in ieder geval niet op als humor, want iedereen schijnt hem te hebben
geloofd. Daarom heb ik een hekel aan Wagner.
Zet dus alsjeblieft geen van deze platen op. Heb je Mozart? Altijd interessant
om de verschillen in mijn opnames en in die van anderen te ontdekken. Dus kom
maar op.’
Ook Mozart
komt er slecht vanaf
Vijfenzestig
minuten lang zeiden we enkel een paar woorden tegen elkaar. Wanneer onze cola-glazen
leeg waren, vulde ik die bij. Tussendoor volgde ik geamuseerd zijn reacties op
bepaalde wendingen in het eenentwintigste en het zevenentwintigste pianoconcert
dat ik voor hem had opgezet. ‘Te snel.’ - ‘Te Langzaam.’ – ‘Dat is mooi, maar wel
te laat.’
Hij drukte
een wijsvinger tegen de slaap met de rest van zijn vingers gekromd, wat hij
vast op tv een of andere schrijver of acteur had zien doen. Hij stond op,
stapte naar mijn boekenkast en haalde er een boek uit. Luisterend naar de
muziek, liep hij met dat boek in zijn hand opengeslagen langzaam heen en weer
tussen boekenkast en deur.
Tegen de
tijd dat Mozarts zevenentwintigste pianoconcert was afgelopen, had hij het boek
teruggezet en was hij op zijn stoel teruggekeerd. ‘Afgekeurd,’ zei hij. ‘Zowel
de muziek als het boek.’
