Waanzinnig spannend

Dit is hem dan. De cover van de verhalenbundel, waarin ook mijn verhaal ‘In goede handen’ zal worden opgenomen.

Vrijdagavond 6 maart is de boekpresentatie. Dan zal ook het allerbeste verhaal uit deze bundel bekend worden gemaakt. Dat verhaal krijgt een publicatie in het tijdschrift Zin (oplage ruim 70.000).

Waanzinnig spannend. Daar wil je als trotse Eric Steiner & Co.-geïnteresseerde toch bij zijn?

Kom op vrijdag 6 maart naar de Java Bookshop aan de Javastraat 145 te Amsterdam. De deuren gaan open om 19:30 uur. Het programma start om 20:00 uur en zal ongeveer drie kwartier duren. Het winnende verhaal zal worden voorgelezen door de acteur Vincent Croiset. Aansluitend is er een paneldiscussie over het korte verhaal. Daarna is er gelegenheid voor een borrel tot 22:00 uur.

De toegang is gratis, een vrijwillige donatie ter plaatse wordt gewaardeerd.
Graag je vooraf even aanmelden via info@literairwerk.nl.

Over het zetten van de laatste punt en de verbeelding van de lezer

Geen punt  (J) : Eindes die veranderen in een begin.

Keren we nog even terug naar het begin van mijn verhaal 'De lachende klarinet.' Die zin, die daarin – enigszins aangepast - zo’n belangrijke rol speelt:

‘Ze kwakte blikjes tonijn op het aanrecht en draaide zich met heel haar lichaam naar mij toe.’

Waarom kwam hij in dit verhaal terecht, waarom is hij niet in mijn roman ‘De IJskoning’ opgenomen gebleven?

Minpunt (-.): Eindes in de verlenging

Er is een periode geweest waarin ik dacht dat ‘De IJskoning’ na de grote confrontatie van het hoofdpersonage met zijn ouders nog een paar bladzijden door moest gaan. In die bladzijden zou zeven jaar verderop gekeken worden, hoe het dan met het hoofdpersonage gaat. Het gaat daarin niet zo goed met het hoofdpersonage. Eigenlijk vervalt hij terug in zijn oude gedrag.

Cirkelpunt (O): Eindes die zicht vastbijten in het begin

Dit is een kardinale fout in een roman. In een roman hoort op zijn minst het hoofdpersonage een zekere ontwikkeling door te maken. Het personage moet ergens anders staan dan aan het begin van de roman.

Trefpunt (*): Conflictstof te over

O, zeker. Het is interessant om te lezen dat mijn hoofdpersonage als volwassen man in conflict komt met zijn geliefde en daarin min of meer het gedrag van zijn vader gaat imiteren, het gedrag dat hij vroeger zo heeft verafschuwd.

Kukelpunt (#~.): Een einde als stuiptrekking na de grote knallen.

Maar voor een roman als ‘De IJskoning’ is het niet meer dan een stuiptrekking na de grote knallen, de grote knallen waar thans de roman in zijn laatste versie mee eindigt.

Megapunt (.!): Eindes die vragen oproepen

Knallen die ook vragen oproepen. Vragen als: wat is er precies gebeurd? En: wat zal er hierna gebeuren?

In het geval van ‘De IJskoning’ hoort de schrijver deze vragen niet in te vullen. Dit dient de schrijver over te laten aan de verbeelding van de lezer.

In de verbeelding van de lezer kan zo de roman in allerlei varianten nog jaren doorgaan. 

Een kijkje in het Schrijflab - Het begin van het verhaal ‘De lachende klarinet.’

Waar ben je mee bezig?

In mijn zoveelste speurtocht naar onvolkomenheden in mijn verhalenbundel ‘Gezichten in het Struikgewas’ was ik gearriveerd bij ‘De Lachende Klarinet.’

Voor een deel is ‘De lachende klarinet’ voortgekomen uit verworpen fragmenten, afkomstig van mijn roman ‘De IJskoning.’

Een van die fragmenten luidde:

‘Ze kwakte blikjes tonijn op het aanrecht en draaide zich met heel haar lichaam naar mij toe.’

Deze zin vormde het begin van ‘De lachende klarinet.’ In zoverre dat er aan de allereerste versie een heel pak uitleg aan vooraf ging. Dat pak heb ik in de tweede versie geschrapt en verderop in de tekst verspreid verwerkt. Zonder uitleg, in scenes gezet. Zoals het hoort.

Het begin van ‘De lachende klarinet’ heeft nog wel meer wijzigingen ondergaan. Hieronder licht ik drie fases uit de weg naar het voor mij hoogst bereikbare:

Eerste versie (16 Februari- 10 maart 2014)

(….)

 Mijn kat miauwde aan haar voeten. Ze kwakte vanuit haar boodschappentas blikjes tonijn en een hoop groente op het aanrecht en draaide zich met heel haar lichaam naar mij om. Ik had haar alleen maar gevraagd wat ze ging koken. Ze zei: ‘Waarom laat jij mij altijd voor het eten opdraaien?’

‘Jij kookt toch zo graag?’

 'Soms is het me te veel, Fréderique. Vooral na een drukke dag.’

Tweede versie (29 april-18 juni 2014)

Ze kwakte vanuit haar boodschappentas blikjes tonijn en een hoop groente op het aanrecht en draaide zich met heel haar lichaam naar mij om. Ik had haar alleen maar gevraagd wat ze ging koken. Ze zei: ‘Waarom laat jij mij altijd voor het eten opdraaien?’

‘Jij kookt toch zo graag?’

Ik hoorde mijn kat van de trap komen snellen. Met rechtopstaande staart die eindigde in een vraagteken kwam hij miauwend naar haar toe.

Selena vouwde haar armen over elkaar. ‘Soms is het me te veel, Fréderique. Vooral na een drukke dag.’

Vierde versie (25 januari 2015 - …)

Ze kwakte vanuit haar boodschappentas blikjes tonijn en een hoop groente op het aanrecht en draaide zich met heel haar lichaam naar mij om. Ik had haar alleen maar gevraagd wat ze ging koken. Ze zei: ‘Waarom moet altijd ik voor het eten zorgen?’

‘Jij kookt toch zo graag?’

Ik hoorde mijn kat van de trap komen snellen. Miauwend schoot hij langs mijn benen en op Selena af. Met rechtopstaande staart die eindigde in een vraagteken.

Selena vouwde haar armen over elkaar. ‘Soms is het me te veel, Fréderique. Vooral na een drukke dag.’

Opdracht

Aan u te oordelen of de wijzigingen ook verbeteringen zijn.

Op de Shortlist

Onder de naam Eric Steiner & Co. heb ik begin januari een verhaal voor een verhalenwedstrijd van Zin en Literair Werk opgestuurd. En wat schetst mijn verbazing? Ik sta op de shortlist! 

Een hele eer om met vijftien andere auteurs uit de ruim 280 deelnemers te zijn geselecteerd. De beste tien verhalen zullen in een bundel worden opgenomen en die bundel verschijnt dan tijdens de Boekenweek. De auteurs van de beste drie verhalen ontvangen bovendien een gebonden editie van die bundel.

En het aller beste verhaal? Dat krijgt een publicatie in het maartnummer van het tijdschrift Zin.

De winnaars zullen bekend worden gemaakt in de week voorafgaande aan de Boekenweek.

Spannende tijden.

Vader

Gedenk op zijn tijd degenen die niet meer onder ons zijn. Vandaag is het honderd en tien jaar geleden dat mijn vader werd geboren.

De Biscuitman

Vroegste herinnering aan mijn vader? Dat mijn moeder voor een paar dagen naar haar zussen in Enschede was en dat mijn vader achter het geopende kleine raam van de woonkamer zat.

Het was midden zomer, de zon brandde op mijn kleuterbol. Voor de zoveelste keer liep ik over de zandweg die achter ons huis verdween. Hier en daar raapte ik een kiezelsteentje op. Als ik er genoeg dacht te hebben, keerde ik terug naar mijn vader in het raam.

Met die kiezelsteentjes kon ik de ijsjes betalen die mijn vader voor mij zou klaar maken.

Het waren geen ijsjes. Ik kreeg koekjes. Biscuitjes, twee op elkaar met er tussen een laag boter. Zelf mocht ik kiezen, wat nog meer: jam, hazelnootpasta, Bebogeen, hagelslag, of aardappelsiroop.

Zei hij wel eens dat het aantal kiezelsteentjes ontoereikend was?
Nee, zo was hij niet.

& Het Onvermogen

Ik zou hier het hele leven van mijn vader willen samenvatten in vierhonderd woorden. Tenslotte is mij dat twee jaar terug ook gelukt bij de herdenking van mijn moeder, die toen honderd en een jaar geleden geboren was.

Mijn vader heeft er recht op om met evenveel woorden te worden herdacht als mijn moeder.

Maar het lukt mij niet. Het is te complex, het leven van mijn vader. Hij heeft te veel meegemaakt voor vierhonderd woorden.

Daarom houd ik het voorlopig op deze ene lieve anekdote.

Charlie, une tango funèbre

In die dagen van zijn overspannenheid had hij zich midden in een zomernacht gerealiseerd dat het bijna onmogelijk was geworden om naast haar rustig in slaap te kunnen vallen - naast een vrouw, wier lichaam hij bijna net zo goed had leren kennen als zijn eigen, maar die als persoon voor hem steeds meer was veranderd in een wildvreemde die hij niet meer durfde aan te raken.

’s Nachts jammerde en gilde zij in haar slaap, worstelde ze met de man die haar vier jaar eerder had overvallen. Een man die de bitter zure lucht van tabak gemengd met knoflook uitademde en die een gouden ketting droeg om zijn harige en veel te stevige polsen. Meer had ze de politie niet kunnen vertellen. De hele tijd had ze daar in het park tussen de struiken met de rug naar die vent toegekeerd gelegen, met zijn klamme en knellende vingers om haar nek. Behalve die van zijn vingers in haar nek, was ook de afdruk van de schors van de boomstronk waarop ze gelegen had dagenlang in haar dijbenen en buik zichtbaar gebleven.

Vier jaar achtereen durfde hij haar niet meer aan te raken, zijn Sayra. Pas op die ene middag. Hij had haar omarmd en overstelpt met kussen. Die ene middag in september, toen hij thuisgekomen haar met strakke ogen had zien kijken naar tv-beelden die in vier, vijf varianten telkens weer werden herhaald.

‘Zijn nu de oorlogen voorbij?’ Voor het eerst sinds het park gleed er weer een traan over haar wang. ‘Gaan ze straks ook nog vliegtuigen in atoomcentrales jagen? Gaan ze ons terugwerpen naar het stenen tijdperk?’

Daar wist hij geen antwoord op. Wat kon je beginnen tegen burgervliegtuigen die plotseling van koers veranderden om zich te boren in torenflats, om neer te storten op regeringsgebouwen, in burgerwijken, of zelfs op een atoomcentrale? Wat kon je beginnen tegen mensen die onder hun kleding een bom hadden gegord om zichzelf en elke willekeurige man, vrouw en kind om zich heen door die bom uiteen te laten rijten in een cirkel van duizend bloederige splinters?

Hij wist het niet.

Voor de gelegenheid bewerkt fragment uit het verhaal ‘Bekmir Türegün’ 

De balans opmaken - een Schrijversjaaroverzicht

Verkeerd schrijverszelfbeeld

Toch merkwaardig. Dat je denkt op schrijfgebied helemaal niet zo veel te hebben gepresteerd in 2014. Maar als je in je logboek kijkt, dan mag je eigenlijk toch wel tevreden zijn.

Geen roman, geen ‘Making of…’

Dat ik het gevoel had niet zo veel op schrijfgebied te hebben gepresteerd, komt omdat ik dit jaar van plan was geweest om verder te gaan met de roman 'De Behouden Stilte.'

Daar is niets van terechtgekomen.

Verder had ik willen bloggen over de moeizame totstandkoming van mijn vorige roman, 'De IJskoning.'

Ook daar is niets van terechtgekomen.

Vol hoofd

Dat daar allemaal niets van terechtgekomen is, ligt los van het feit dat er nogal wat ingrijpende veranderingen hebben plaatsgevonden in mijn leven. Maar die veranderingen hebben wel de gedachte gevoed dat ik dit jaar zo weinig heb gepresteerd op schrijfgebied. Ingrijpende veranderingen kunnen je namelijk een tamelijk vol hoofd bezorgen.

De schrijffeiten

Toegegeven: in wezen hebben er slechts drie nieuwe verhalen het levenslicht gezien. De rest is volgens mijn logboek voornamelijk besteed aan redactiewerk.

Nog maar eens: ‘De IJskoning’

In de derde en vierde week van januari heb ik mijn roman ‘De IJskoning’ nog eens aandachtig doorgelezen. Veel geschrapt, voor bepaalde woorden synoniemen gezocht. Hier en daar ook een zin veranderd, of iets aan de tekst toegevoegd.

Daarna heb ik het manuscript aan twee proeflezers opgestuurd, waarvan de eerste proeflezer het na drie weken al weer terugzond met kanttekeningen en hoopgevend commentaar.

De tweede proeflezer schijnt nog steeds geen tijd te hebben om de 431 bladzijden door te lezen.

In 2015 moet ik echt iets gaan doen met dit manuscript.

Afgewezen fragmenten

In februari ontstond in eerste versie ‘Bekmir Türegün,’ een verhaal dat voor een deel is opgebouwd uit afgewezen fragmenten uit ‘De IJskoning.’

Op dezelfde manier kwam ‘De Lachende Klarinet’ tot stand. Beide verhalen schreef ik voor de bundel 'Gezichten in het struikgewas.'

In de maanden daarna heb ik vooral ‘De Lachende Klarinet’ regelmatig zitten bijschaven.

Verhalen, verhalen I

Vanaf maart ben ik andere verhalen bestemd voor ‘Gezichten in het struikgewas’ onder handen gaan nemen. Verhalen o.a. die ik in de afgelopen twee jaar als opdracht had geschreven voor het Schrijverscafé, een door Daretoo in het leven geroepen discussiegroep op LinkedIn.

Intermezzo: de schrijfopdrachten vanuit Het Schrijverscafé

Binnen het schrijverscafé is er de mogelijkheid om verhalen in te zenden. Degene die de opdracht heeft verstrekt, beoordeelt ze. Ook de deelnemers zelf kunnen elkaars bijdragen van commentaar voorzien. Initiatiefneemster is Marja Duin, redactrice bij De Arbeiderspers. Maar sinds kort worden de schrijfopdrachten dus (ook) verstrekt door een van de deelnemers zelf. Begin volgend jaar ben ik aan de buurt. Het thema zal zijn: verhuizen.

Verhalen, verhalen II

‘De behouden stilte’ raakte verder en verder op de achtergrond. Ik bleek niet meer zo veel behoefte te hebben aan weer een roman. Nee, die verhalen, daar bestonden zo veel versies van - er moesten nodig knopen worden doorgehakt.

Een opname en een teleurstelling

Begin augustus nam ik van elk verhaal de beste versie op in één word bestand. Nu werd het zaak om de verhalen onderling met elkaar te vergelijken, om tot een evenwichtige woord- en uitdrukkingsvariatie te komen. Dat werd een teleurstelling.

Ik wilde er mee door gaan, de verhalenbundel opstuwen tot het voor mij hoogst haalbare niveau. Maar toen kwam dus die verhuizing er tussen.

Stress en ontspanning

Geen tijd meer voor redactiewerk. Ik dacht zelfs geen tijd meer te hebben voor een schrijfopdracht vanuit het Schrijverscafé. Toch heb ik me laten overhalen. Ik had ontspanning nodig. Maar niet te veel inspanning. Daarom koos ik voor een bestaande tekst.

Het derde verhaal

Dat was een fragment uit de roman ‘Eksteroog.’ Van 660 werkte ik het uit naar 3956 woorden. Eigenlijk is het een verhaal geworden dat volledig op zichzelf staat: ‘Knikkende ezelskop met flaporen.’

Die 660 woorden in ‘Eksteroog’ zal ik drastisch moeten wijzigen, want die 3956 woorden verdienen het om aan de bundel ‘Gezichten in het Struikgewas’ te worden toegevoegd.

Positief Schrijversverwachtingsbeeld

Ik ga tevreden het oude jaar uit en met goede hoop het nieuwe jaar in. De verhuizing is voorbij, de woning begint op orde te komen. Mijn hoofd is niet meer zo vol. Ik weet wat mij het komend jaar te doen staat.